Szczawiany wapnia w moczu – co oznaczają?

Tekst: mgr Justyna Mazur
Dodane: 13. grudnia, 2016

Kryształy szczawianu wapnia to jedne z najpowszechniej wykrywanych kryształków podczas badania moczu. Stanowią one najczęstszą przyczynę kamicy nerkowej (kamieni nerkowych). Natomiast najczęstszą przyczyną kamicy szczawianowej (także u dzieci) jest hiperkalciuria, czyli nadmierne wydalanie wapnia z moczem. Szczawiany wapnia w moczu występują fizjologicznie w niewielkiej ilości.

mgr Justyna Mazur
AUTOR
mgr Justyna Mazur analityk medyczny
SPIS TREŚCI:

    Szczawiany wapnia w moczu – czym są i jak powstają?

     

    Kryształy szczawianu wapnia w moczu to jedne z najpowszechniej wykrywanych kryształków. Stanowią one najczęstszą przyczynę kamicy nerkowej.

    Szczawiany w moczu występują fizjologicznie w niewielkiej ilości, a ich źródłem jest pożywienie, a także przemiany metaboliczne kwasu glioksalowego i askorbinowego.

    Co powoduje wytrącanie kryształów szczawianu w moczu? Niezbędna jest kombinacja dwóch czynników – z jednej strony nadmiernej podaży szczawianów, a z drugiej – obecności w moczu czynników sprzyjających krystalizacji: kwaśnego pH, nadmiaru wapnia, magnezu, cytrynianów czy mukopolisacharydów.

    Przekroczenie progu rozpuszczalności szczawianów w moczu powoduje wytrącanie ich osadu, a w dalszej kolejności – powstawanie kamieni nerkowych (kamica nerkowa) lub kamieni o innej lokalizacji w drogach moczowych.

    Czynnikiem najczęściej towarzyszącym nadmiernemu stężeniu szczawianów jest wysoka zawartość wapnia w moczu. Zatem obecność szczawianów wapnia w moczu najczęściej wskazuje na schorzenia przebiegające ze wzrostem zawartości szczawianów oraz jonów wapnia w układzie moczowym.

     

    Kryształki szczawianu wapnia w moczu – norma

     

    Norma szczawianów w moczu to 10–35 mg/dobę. Powinny być one oznaczane w dobowej zbiórce moczu. Z kolei norma wydalania wapnia z moczem wynosi < 250 mg/dobę u kobiet oraz < 300 mg/dobę u mężczyzn.

    Kryształy szczawianów w moczu oznaczane są pod mikroskopem w odwirowanym osadzie moczu. Fizjologicznie mogą występować nieliczne kryształy szczawianu wapnia w polu widzenia. Przekroczenie tych wartości sprzyja rozwojowi kamicy szczawianowej.

    Kamica nerkowa to coraz częściej diagnozowana przypadłość, obecnie dotycząca ok. 5 proc. populacji. Częściej dotyka mężczyzn, diagnozowana jest także u dzieci (kamica nerkowa u dzieci). Szczawiany w moczu mogą występować w nadmiarze jako efekt schorzeń wrodzonych lub nabytych.

     

    Kryształy szczawianu wapnia w moczu – co oznaczają?

     

    Jak już wspomniano, szczawiany wapnia w moczu powstają w przebiegu chorób powodujących wzrost stężenia szczawianów lub wapnia w świetle układu moczowego, czego ostateczną konsekwencją jest kamica nerkowa. 

    Najczęstszą przyczyną kamicy szczawianowej (także u dzieci) jest hiperkalciuria, czyli nadmierne wydalanie wapnia z moczem. 

    Przyczyny hiperkalciurii to:

    • nadmierne wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym (dieta bogata w wapń, sód, węglowodany i białka, a uboga w fosforany i potas oraz nadmiar witaminy D);
    • zmniejszenie wchłaniania zwrotnego wapnia w kanalikach nerkowych (diuretyki, cukrzyca);
    • nadmierna resorpcja wapnia z kości (pierwotna nadczynność przytarczyc, szpiczak, przerzuty nowotworowe do kości, unieruchomienie, długotrwała terapia sterydami).

    Nadmiar wapnia w moczu wiąże szczawiany, tworząc trwałe struktury krystaliczne szczawianu wapnia. Niekiedy hiperkalciuria ma podłoże genetyczne, wtedy, z nieznanych powodów, następuje wzmożone wydalanie wapnia, mimo jego prawidłowego stężenia we krwi.

     

    Liczne szczawiany w moczu – o czym świadczą? 

     

    Liczne szczawiany w moczu mogą towarzyszyć diecie obfitującej w produkty zawierające kwas szczawiowy, np. – szczaw, szpinak, rabarbar, cytryny, buraki,  kapustę, herbatę, alkohol i kakao.

    Duża zawartość białka zwierzęcego prowadzi do zakwaszenia moczu, co sprzyja wytrącaniu kamieni szczawianowych. Dieta bogata w owoce i warzywa natomiast – obniża stężenie cytrynianów (także koniecznych do wytrącenia szczawianu wapnia). Nadmierne spożycie kwasu askorbinowego (witaminy C) także prowadzi do nadmiaru szczawianów w moczu.

    Ponadto choroba Leśniowskiego-Crohna czy zespoły złego wchłaniania sprzyjają wzmożonemu wchłanianiu szczawianów z przewodu pokarmowego.

    Szczawiany wapnia w moczu mogą także świadczyć o pierwotnej hiperoksalurii, czyli wrodzonym zaburzeniu metabolizmu kwasu glioksylowego.

    Wszystkie wymienione stany chorobowe, manifestujące się nadmiernym stężeniem wapnia czy szczawianów w moczu, powodują wytrącanie kryształów szczawianu wapnia, które są podłożem dla rozwoju kamieni nerkowych. Kamica nerkowa jest zatem objawem wielu zaburzeń, a nie zaburzeniem samym w sobie.

     

    Szczawiany wapnia w moczu – postępowanie

     

    Stwierdzenie obecności nielicznych szczawianów wapnia nie jest podstawą do niepokoju – kryształy te, w niewielkich ilościach, występują w moczu u każdego.

    Jeśli jednak, w wyniku badania moczu, pojawi się informacja o licznych kryształach szczawianu, wskazana jest dalsza diagnostyka. Ilościowe oznaczanie szczawianów w dobowej zbiórce moczu i USG układu moczowego to standardy w rozpoznaniu kamicy nerek.

    Autor: mgr Justyna Mazur
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Kamica szczawianowa
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.

    Copyright © 1995-2017 Grupa Wirtualna Polska